Boeken algemeen
Promotiecampagne kinderassortiment

Natuurlijk: Slijmerig monnikenvoedsel

 

Men had mijn cliënten slakken voorgezet”, zei de advocaat van de eisende partij, “Slakken”, het werd met diepe walging uitgesproken. “Escargots...“, mompelde de kantonrechter, terwijl hij zijn lippen aflikte. Het was zo mooi begonnen. Een weekend naar de Ardennen, per touringcar. Eerst een gezellige verkoopshow, maar ’s avonds een diner in een echt Ardenner restaurant. Het weekend werd een feest tot bij de maaltijd de eerste gang op tafel kwam. . . ‘Slakken” Er was een gemompel opgestegen onder de deelnemers, variërend van ‘jasses’, “schande”, tot “hier gaan we werk van maken”. Aldus geschiedde. “Escargots…“ dacht de kantonrechter. En in zijn gedachten vormde zich een beeld van het geweigerde feestmaal.



Toen ik een tiener was luisterden we naar de radio. TV was nog niet aanwezig in huize Adema. Op vrijdagavond was er een toeristisch programma, waar mijn vader wekelijks naar wilde luisteren. En vaders wil was wet. Dus even geen radio Veronica, maar de KRO. Maar ik vond dat programma eerlijk gezegd ook heel leuk. Het bovenstaande verhaal komt daar uit. Hoewel het meer dan 40 jaar geleden is, heb ik het citaat goed in mijn geheugen opgeslagen, vooral omdat ik me het hele tafereel levendig kon voorstellen.

Slakken zijn tegenwoordig een delicatesse, maar in het verleden was dat anders. De eerste mensen die slakken gingen eten waren monniken. De slakken dienden de monniken, die toch al eenvoudig eten aten in de vasten tot voedsel. Dat verklaart ook de rare verspreiding van wijngaardslakken in ons land. De soort is inheems in Zuid-Limburg, maar komt verspreid in het land voor in gebieden met veel kalk in de grond, altijd in de buurt van plaatsen waar kloosters hebben gestaan of nog staan, zoals IJmuiden en Bergen. De slakken hebben voor de bouw van hun huisjes veel kalk nodig. Waar kalk ontbreekt, kunnen ze zodoende niet voorkomen.

In principe zijn alle slakken eetbaar, maar slechts drie soorten worden veel gebruikt: de wijngaardlak (Helix pomatia), Helix lucorum (geen Nederlandse naam) en de segrijnslak (Cornu aspersum). Ik was ooit in Frankrijk op de plaatselijke dorps markt en zag daar een bak segrijnslakken. Ik sprak mijn verbazing uit tegen de marktkoopman, in mijn allerbeste (lees: minst slechte) Frans. De koopman vertelde me dat in deze streek men de Petit-gris lekkerder vond dan de grote Escargot. Tip voor de tuinier. De segrijnslak is in Nederland heel erg algemeen en is samen met de naaktslakken de oorzaak van slapeloze nachten als de zaden die men net gezaaid heeft, gaan ontkiemen. Ik zelf heb het opgegeven zonnebloemen te zaaien. Ooit heb ik een heel pak zonnebloempitten voor wintervoer in min tuin uitgestrooid. Maar zodra de twee sappige zaadlobben zich ontplooiden kwam er een leger van slijmerige slakken zijn slag slaan. Er is er geen eentje tot een volwassen plant kunnen uitgroeien. Maar voor de liefhebber: bestrijdt de slakken milieuvriendelijk: eet ze op.

Wijngaardslakken zijn in Nederland bij de wet beschermd, omdat ze overgeoogst werden. Dat heeft tot merkwaardige zaken geleid. Als je een blik escargots in de delicatessenwinkels kopt, dan zitten er de huisjes bij om de slakken in te doen voor je ze in de oven zet. Maar de huisjes zijn altijd van de Zuid-Europese Helix lucorum, want huisjes van Helix pomatia zijn verboden.

Slakken eten planten, dat is algemeen bekend. Maar ze smaken daarom vaak bitter. Wil je segrijnslakken eten, zet ze dan een paar dagen op een dieet van ui-achtigen (bieslook, lente-ui, knoflook, daslook) en laat ze vervolgens een paar dagen vasten. Nu poepen ze hun darmen leeg. Overigens is zo de cirkel rond. Ook de monniken aten ze in verband met de vasten.

Als u denkt dat ik na dit verhaal lyrisch ga vertellen hoe lekker ik slakken vind, heeft u het mis. Ik lust ze helemaal niet. Ik heb ze twee keer gegeten en vond het net een slechte kwaliteit kauwgom, maar het knoflooksausje maakte alles goed.

Vandaar slechts een recept voor de slakkenboter:


  • 150 gram boter
  • 2 teentjes knoflook
  • Vers gemalen peper2 eetlepels heel erg fijn gehakte sjalotjes
  • 2 eetlepels fijngehakte peterselie
  • 1 theelepel fijngehakte bladselderij
  • 2 theelepels fijngehakte verse salieblaadjes (islamitische winkel of marktkraam)
  • 3 eetlepels witte wijn.

Roer de boter zacht en meng alle ingrediënten er door. Blijf vijf minuten roeren tot er een egale massa is ontstaan. Doe wat in een slakkenhuisje, doe de slak erbij en sluit het huisje af met de boter. Volg verder de gebruiksaanwijzing op het blikje slakken, ik heb er geen ervaring mee.